Wanneer je uit elkaar gaat, bijvoorbeeld door een echtscheiding of omdat je stopt met samenwonen, komt er vaak veel kijken bij het verdelen van geld en spullen. Eén van de onderwerpen die vaak naar voren komt, is het privé geld, dat is betaald aan iets wat van jullie samen is. Hoe krijg je dat weer terug? Dit worden vergoedingsrechten genoemd. Maar wat zijn dat eigenlijk?
Wat zijn vergoedingsrechten?
Een vergoedingsrecht betekent dat de één geld terugkrijgt van de ander. Dit gebeurt bijvoorbeeld als jij privé geld hebt gebruikt om iets te betalen dat van jullie samen is, of andersom. Het kan ook zijn dat jouw partner geld uit het gezamenlijke vermogen gebruikte voor iets dat alleen van hem of haar was.
Denk hierbij aan situaties zoals:
- Jij betaalt met jouw spaargeld (dat helemaal van jou is) een verbouwing aan het gezamenlijke huis.
- Je partner gebruikt geld van jullie gezamenlijke rekening om een dure motor te kopen die alleen van hem of haar is.
In beide gevallen kan degene die het geld heeft betaald een vergoeding vragen.
Hoe werkt dat bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap?
Als je getrouwd bent in gemeenschap van goederen (of geregistreerd partners bent in gemeenschap van goederen), is bijna alles van jullie samen. Maar soms heb je toch privévermogen, bijvoorbeeld een erfenis of een schenking die alleen voor jou bedoeld was. Gebruik je dat privévermogen voor iets gemeenschappelijks? Dan heb je recht op een vergoeding.
Voorbeeld:
Je erft € 30.000 en gebruikt dat om de hypotheek op het gezamenlijke huis af te lossen. Als jullie later scheiden, heb je recht op die € 30.000 terug.
Let op: bij huwelijken die gesloten zijn na 1 januari 2018 geldt standaard een beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent dat vermogen dat je voor het huwelijk al had, en erfenissen of schenkingen, privé blijven. Maar ook dan kunnen vergoedingsrechten ontstaan als je privé geld in iets gezamenlijks steekt.
En hoe zit het bij samenwoners?
Bij samenwonen zonder samenlevingscontract is het nog belangrijker om bij te houden wie wat betaalt. Er is namelijk geen wettelijk kader zoals bij een huwelijk. Als jij met jouw geld iets betaalt voor een huis dat op beide namen staat, of op naam van je partner, kan het zijn dat je een vergoeding kunt vragen als jullie uit elkaar gaan.
Een samenlevingscontract kan hierover afspraken bevatten. Heb je niets afgesproken? Dan moet je kunnen bewijzen dat je recht hebt op een vergoeding. Zorg dus dat je bonnetjes en bankafschriften goed bewaart.
Hoe hoog is de vergoeding?
De vergoeding kan op verschillende manieren berekend worden:
- Nominale vergoeding: Je krijgt precies terug wat je hebt betaald. Bijvoorbeeld die € 30.000.
- Vergoeding met waardevermeerdering: Als jouw geld iets meer waard heeft gemaakt, krijg je een vergoeding naar rato. Bijvoorbeeld: je gebruikt € 30.000 privé geld om de woning op te knappen, waardoor het huis € 50.000 meer waard wordt. Dan kan het zijn dat je een vergoeding krijgt die hoger is dan € 30.000.
In het huwelijksvermogensrecht is hiervoor de zogeheten beleggingsleer belangrijk. Kort gezegd: heb je bijgedragen aan iets dat in waarde stijgt? Dan kan je soms meedelen in die waardestijging.
Waarom is dit belangrijk?
Bij een scheiding of het uit elkaar gaan, wil je dat het eerlijk geregeld wordt. Vergoedingsrechten zorgen ervoor dat degene die privé geld heeft geïnvesteerd, daar niet de dupe van wordt. Het kan om grote bedragen gaan. Denk aan spaargeld, een erfenis of schenkingen die gebruikt zijn voor een gezamenlijke woning.
Wat kun je het beste doen?
- Maak goede afspraken vooraf. Bijvoorbeeld in een samenlevingscontract, huwelijksvoorwaarden of een vastlegging als je een schenking krijgt.
- Bewaar bewijsstukken. Bankafschriften, facturen en eventueel verklaringen kunnen helpen om aan te tonen dat het om privé geld ging.
- Laat je goed adviseren. Wij kunnen je helpen om te berekenen waar je recht op hebt.
Heb je vragen hierover? Of zit je nu in een vergelijkbare situatie en weet je niet goed wat je moet doen? Neem dan contact op met ons op. We helpen je graag verder.