In begrijpelijke taal: scheiden en de gevolgen voor je bedrijf, je geld en je toekomst
Stel: je gaat scheiden en één van jullie heeft een eigen bedrijf in de vorm van een BV. Dat brengt extra vragen en soms ook zorgen met zich mee. Wie krijgt wat? Hoe zit het met schulden van de onderneming? Kun je als eigenaar zomaar blijven doen wat je wilt? En wat gebeurt er met het salaris uit de BV? In dit artikel leggen we stap voor stap uit waar je op moet letten als je uit elkaar gaat en er een BV in het spel is.
Wat als één partner bestuurder is en de ander werknemer in de BV?
Een bijzondere situatie ontstaat wanneer één van de partners fungeert als bestuurder van de BV en de andere partner als gewone werknemer in dienst is van hetzelfde bedrijf. Dit brengt niet alleen juridische, maar ook praktische en emotionele aspecten met zich mee bij een scheiding. De bestuurder heeft doorgaans beslissingsbevoegdheid over het beleid en de financiën van de BV, terwijl de werknemer afhankelijk is van het arbeidscontract en het salaris dat door de BV wordt uitbetaald.
Bij een scheiding kan de arbeidsrelatie onder druk komen te staan. Zo kan het zijn dat de werknemer-partner zich onzeker voelt over het behoud van de baan, of dat het voor het bedrijf lastig wordt om professionele verhoudingen te bewaren. Werkgeversgezag en privéverhoudingen raken immers met elkaar verweven. Ook het ontslag van een werknemer die tevens ex-partner is, kan niet zomaar; daar gelden de normale arbeidsregels voor, en ontslag moet goed onderbouwd zijn.
Bij de verdeling van de BV en het bepalen van de waarde van de onderneming wordt vaak gekeken naar alle arbeidsverhoudingen binnen het bedrijf. Het salaris van de werknemer-partner, opgebouwde pensioenrechten en eventuele winstdelingen of bonussen kunnen allemaal meetellen in de uiteindelijke afwikkeling. Het is verstandig om in deze situatie juridisch advies in te winnen, zodat de belangen van beide partijen – zowel als bestuurder als werknemer – zorgvuldig worden meegenomen in de afspraken rondom de scheiding.
Gemeenschap van goederen
Trouw je zonder dat je vooraf huwelijkse voorwaarden maakt? Dan geldt sinds 2018 meestal een beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent: alles wat je samen tijdens het huwelijk opbouwt, is van jullie samen. Dus ook aandelen in een BV die tijdens het huwelijk zijn gekocht of gekregen. Alles wat je vóór het huwelijk al had, zoals aandelen in een BV van voor je trouwdag, blijft van jou alleen.
Heb je samen aandelen in een BV gekocht tijdens het huwelijk? Dan moet je die bij een scheiding verdelen. Zelfs als alleen één van de partners in de BV werkt, kan de andere partner recht hebben op de helft van de waarde die samen is opgebouwd.
Huwelijkse voorwaarden
Wie bij het trouwen huwelijkse voorwaarden opstelt, regelt vaak dat het bedrijf en alles wat daarbij hoort, privé-eigendom blijft van de ondernemer. Daarmee kun je voorkomen dat de BV automatisch gedeeld moet worden bij een scheiding. Maar let op: als het erg oneerlijk uitpakt, kan een rechter soms alsnog ingrijpen. Ook als je privé-geld en geld van de BV door elkaar hebt gehaald, kan het in de praktijk toch allemaal samenkomen.
Wat gebeurt er met de aandelen?
De belangrijkste vraag bij een scheiding met een BV: moeten de aandelen verdeeld worden? Het antwoord hangt af van hoe je getrouwd bent en wat er tijdens het huwelijk is gebeurd.
Aandelen verdelen bij gemeenschap van goederen
Zijn de aandelen tijdens het huwelijk gekocht? Dan zijn ze van jullie samen en moeten ze worden verdeeld. Dat kan op drie manieren:
- De aandelen letterlijk splitsen, zodat jullie allebei aandeelhouder worden (vaak onhandig in de praktijk).
- Eén van de ex-partners koopt de ander uit, dus betaalt de waarde van de helft van de aandelen uit.
- De waarde van de BV laten berekenen door een expert, zodat de uitkoop eerlijk gebeurt.
Let op: er zijn soms regels in de BV die aandelenoverdracht aan de ex-partner lastig maken. Dan moet je eerst de statuten checken.
Staat in de huwelijkse voorwaarden dat de aandelen privé zijn? Dan blijven ze normaal gesproken buiten de verdeling. Maar soms is afgesproken dat winsten, salaris of leningen toch gedeeld worden. Ook dan kan de andere partner aanspraak maken op een deel van het geld dat via de BV is verdiend.
Praktische problemen
In de praktijk is het niet handig als beide ex-partners aandeelhouder blijven. Het leidt vaak tot ruzie en onduidelijkheid in het bedrijf. De meeste mensen kiezen ervoor dat één van beiden alles in handen krijgt en de ander uitkoopt. Zo weet iedereen waar die aan toe is.
Aansprakelijkheid voor schulden van de BV
Een BV is een aparte rechtspersoon. Dat betekent dat normaal alleen de BV zelf aansprakelijk is voor schulden. Maar er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als er slecht bestuur is geweest of als er privé-garanties zijn afgegeven.
Wat betekent dit bij een scheiding?
Soms willen schuldeisers hun geld bij de ex-partner halen, vooral als die meedeed als bestuurder of garant stond voor leningen. Zijn er schulden tijdens het huwelijk ontstaan die onder de gemeenschap vallen? Dan kunnen beide ex-partners samen aansprakelijk zijn.
Met huwelijkse voorwaarden kun je vaak voorkomen dat privébezit wordt gebruikt om BV-schulden af te lossen. Maar als blijkt dat privé-geld naar de BV is gegaan, kunnen schuldeisers soms alsnog proberen dat geld terug te halen.
Salaris uit de BV: uitkeren of niet?
Het salaris dat uit de BV aan een van de partners wordt uitgekeerd, telt mee voor het bepalen van bijvoorbeeld alimentatie. De hoogte van het salaris is dus belangrijk.
Het ontvangen salaris uit de BV is inkomen en telt mee bij het bepalen wie hoeveel alimentatie moet betalen. Soms houden ondernemers hun salaris expres laag, zodat er meer geld in de BV blijft. Rechters kijken daar kritisch naar en kunnen met een ‘fictief’ salaris rekenen als ze vinden dat het inkomen kunstmatig laag is gehouden.
Na de scheiding
Na de scheiding moet het salaris marktconform zijn. Alimentatie wordt berekend op basis van wat iemand redelijkerwijs uit de BV kan ontvangen. Is het salaris onrealistisch laag? Dan past de rechter het inkomen aan voor de berekening.
Conclusie
Een scheiding met een BV erbij is ingewikkelder dan een gewone scheiding. Je moet niet alleen afspraken maken over persoonlijke zaken, maar ook over het bedrijf en het geld dat daarin zit. De verdeling van aandelen, het omgaan met schulden en het regelen van salaris of andere inkomstenbronnen vragen om maatwerk.
Het is verstandig om een gespecialiseerde mediator en een (onafhankelijke) accountant in te schakelen. Zo voorkom je problemen achteraf en weet je zeker dat alle afspraken eerlijk en duidelijk zijn. Zo is de kans groter dat je allebei met een goed gevoel een nieuwe start kunt maken, zowel privé als zakelijk.
Wij kunnen je prima helpen met de totale afhandeling van de echtscheiding, als je in zo’n situatie terecht komt. Klik hier om contact met ons op te nemen. Dan helpen we je graag verder.